ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΚΟΡΤΙΚΟΣΤΕΡΟΕΙΔΗ ΣΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ

Επιστροφή
Κατεβάστε το σε μορφή PDF

Γρηγόρης Χατζηπαρασίδης
Ακαδημαϊκός Υπότροφος
Μονάδα Παιδοπνευμονολογίας - Παιδοαλλεργιολογίας
Γ' Παιδιατρική κλινική Αττικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο


Το άσθμα αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες αναπνευστικής νοσηρότητας στα παιδιά. Οι εξάρσεις του είναι από τους πιο συχνούς λόγους επισκέψεων στο ΤΕΠ καθώς και εισαγωγής στις παιδιατρικές κλινικές όλου του κόσμου. Το γεγονός αυτό επιβαρύνει σημαντικά τους οικονομικούς προυπολογισμούς των αναπτυγμένων χωρών.

Η παθοφυσιολογία του άσθματος κυριαρχείται από 2 χαρακτηριστικά: την φλεγμονή και την υπεραντιδραστικότητα. Και ενώ τα χαρακτηριστικά αυτά αλληλοσχετίζονται, δεν εξαρτώνται απόλυτα το ένα από το άλλο. Η φλεγμονή χαρακτηρίζεται από υπερέκκριση βλένης, υπερτροφία των λείων μυικών ινών των βρόγχων, οίδημα των αεραγωγών, υποβλεννογόνια ίνωση και διήθηση από φλεγμονώδη κύτταρα όπως ηωσινόφιλα, ουδετερόφιλα, μαστοκύτταρα, λεμφοκύτταρα, βεσεόφιλα και μακροφάγα. Το ποσοστό συμμετοχής των κυττάρων αυτών στην συνολική εικόνα της φλεγμονής διαφέρει από ασθενή σε ασθενή συμβάλλοντας σε αυτό που αποκαλούμε ετερογένεια του άσθματος. Έτσι η νόσος διαιρείται σε 3 κύριους ανοσοπαθολογικούς φαινότυπους: τον εωσινοφιλικό, τον ουδετεροφιλικό και τον ολιγοκυτταρικό ανάλογα με το είδος και τον αριθμό των κυττάρων που κυριαρχεί. Η φαινότυποι αυτοί έχουν μεγάλη κλινική σημασία αφού σχετίζονται άμεσα με την απάντηση ή όχι στην θεραπευτική αγωγή. Για παράδειγμα, η εωσινοφιλική φλεγμονή απαντά εξαιρετικά στα στεροειδή ενώ η ουδετεροφιλική και η ολιγοκυτταρική σχεδόν καθόλου.

Τα συστηματικά στεροειδή είναι αποτελεσματικά και συνιστάται να δίνονται έγκαιρα σε περίπτωση ασθματικής κρίσης. Με την στρατηγική της έγκαιρης χορήγησης ελλατώνεται η συχνότητα εισαγωγής ιδιαίτερα σε παιδιά με βαρύ άσθμα καθώς και σε παιδιά που δεν θεραπευόντουσαν με εισπνεόμενα στεροειδή πριν τον ασθματικό παροξυσμό.

Δόσεις μεγαλύτερες των 60mg δεν συνδέονται με καλύτερο κλινικό αποτέλεσμα όσον αφορά στην πνευμονική λειτουργεία, στη συχνότητα εισαγωγής και στη διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο.

Οι υφιστάμενες μελέτες τονίζουν ότι δεν υπάρχει καμμία διαφορά ώς προς έναρξη της δράσης ή την αποτελεσματικότητα μεταξύ της ενδοφλέβιας και της από του στόματος χορήγησης των συστηματικών στεροειδών στον ασθματικό παροξυσμό.

Επιπλέον, η από του στόματος χορήγηση είναι οικονομικά πιο συμφέρουσα.

Η ενδοφλέβια χορήγηση συστήνεται μόνο σε περιπτώσεις εμέτων ή σοβαρών παροξυσμών που εμποδίζουν την από του στόματος λήψη.

Η χορήγηση συστηματικών στεροειδών με την έξοδο απο το νοσοκομείο, μειώνει τις υποτροπές της νόσου. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι 1) το 5ήμερο σχήμα είναι επαρκές, 2)η δεξαμεθαζόνη σε εφάπαξ δόση έχει το ίδιο αποτέλεσμα με τη 5ήμερη χορήγηση της πρεδνιζολόνης και 3) δεν χρειάζεται να γίνεται σταδιακή διακοπή της χορήγησης των στεροειδών σε σχήματα τέτοιας διάρκειας.

Τέλος, τα παιδιά κάτω των 5 χρόνων με συριγμό αποτελούν μια ιδιαίτερη κατηγορία ως προς την αντιμετώπιση τους και η χρήση των συστηματικών στεροειδών πρέπει να γίνεται με σύνεση και ώριμη κλινική σκέψη.


ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ